Preventieproject "Emotionele Remediëring"


Klik op onderstaande link voor de enquête "Emotionele Remediëring"
 


PREVENTIE PROJECT

“EMOTIONELE REMEDIËRING”

Gevoelsplekken maken: methode voor emotionele remediëring.

Een actiegericht onderzoek

 

INLEIDING EN VISIE

Jarenlang empirisch werk met kinderen en jongeren in de eerste- en tweedelijnszorg leert ons dat emotioneel belastende situaties (pesten-(vecht)scheiding-zelfdoding-verliezen door de dood, …) het ‘emotioneel welbevinden’ van kinderen en jongeren in de weg staan.

 

Emotioneel belastende situaties waarbij gevoelens worden opgekropt tonen zich, vaak jaren later, in moeilijk en extreem ‘onhandelbaar’ gedrag en handelingen. Kinderen ontploffen, doen woede aanvallen, worden overbeweeglijk, kruipen eenzaam in een hoekje, worden moe (overbelast lichaam), krijgen hoofdpijn, zetten muren voor zich en dragen maskers. Hun schoolpunten gaan fel (vaak tijdelijk) naar beneden.

 

Volwassenen zien bovenstaande signalen vaak als een stoornis.

Maatschappelijk gezien is er een grote drang tot diagnostisering annex medicatiedrang. Veel ‘signaalgedrag’ wordt maatschappelijk bestraft, gelabeld, afgekeurd, gecatalogeerd, bestempeld.

Vlaanderen diagnosticeert 3x meer dan onze naburige landen (cijfers zijn opvraagbaar).

 

Wij delen de visie (Toye & vandeGucht, z.j.) dat het aanleren van de vaardigheid om met eigen emoties om te gaan de identiteits- en emotionele ontwikkeling, alsook het emotioneel welbevinden van kinderen en jongeren, constructief beïnvloedt.

 

ONTSTAAN TERM ‘EMOTIONELE REMEDIËRING’!

De term ‘emotionele remediëring’ werd gebruikt door de coördinator van De Bleekweide (Lut Celie), wanneer zij door Prof. Mortelmans werd gevraagd om empirische reflecties te maken op een wetenschappelijk onderzoek en deze voor te stellen als presentatie op het congres “Scheiden in meervoud: over partners, kinderen en grootouders”, april 2013, Universiteit Antwerpen. Later werd de term ‘emotionele remediëring’ meegenomen in de eindconclusies van Prof. Mortelmans én in het boek ‘Scheiden in meervoud’: “vervolgens is het belangrijk om binnen de schoolmuren naast cognitief remediëren om schoolachterstand weg te werken ook oog te hebben voor emotioneel remediëren” (Pasteels, Mortelmans, Bracke, Matthijs, Van Bravel, & Van Peer, 2013, p. 324).

 

 

WAT IS ‘EMOTIONELE REMEDIËRING’?

Emotionele remediëring is een ervaringsgerichte methode die emoties erkenning geeft en de toestemming geeft om ze te veruiterlijken. Elk kind, elke jongere kan leren om een opgekropte, ontaarde emotie om te zetten in een constructieve taal.

Uit ervaring en onderzoek (van den Broek, Slagboom,& Schoot, 2011) is gebleken dat het non-verbale karakter (noch cognitief, noch verbaal) van de interventie de weerstand verlaagt, waardoor kinderen gestimuleerd worden tot exploratie.

 

Deze methodiek is ontstaan vanuit handelingstheoretisch perspectief waarbij kinderen en jongeren aangemoedigd worden tot eigen activiteit en uitgedaagd worden tot zelf handelen en het vermogen tot ‘leren’. ‘Kunnen leren’ vindt erkenning wanneer een opvoeding uitdaagt tot zelf actief meewerken. Dit ‘kunnen leren’ (‘Principe van Bildsamkeit’, cursus Prof Vanobbergen) brengen we in verband met de individuele kenmerken van het kind zelf in confrontatie met zijn omgeving.

 

Emotionele remediëring voorkomt ontspoorde emoties en emotionele blokkades en bevordert het emotioneel welbevinden en draagkracht van kinderen en jongeren.

 

PREVENTIEPROJECT ‘EMOTIONELE REMEDIËRING’

We maken ‘gevoelsplekken’ buiten . Gevoelsplekken zijn tastbare, afgebakende plekken waar een bepaalde emotie en de daarmee gepaard gaande gedragsuitingen op een constructieve manier kunnen worden (h)erkend, benoemd, veruiterlijkt en verwerkt. Hierdoor kunnen kinderen en jongeren hun emoties beter reguleren en verhoogt het emotioneel welbevinden.

Dit project kan preventief worden ingezet in de nulde en eerste lijn wegens zijn laagdrempeligheid, met een minimum aan input en een maximum output. Het brengt grote veranderingen teweeg in gedrag, handelingen en reacties van kinderen en jongeren.

We ervaren dit project als vernieuwend omdat het aanreiken van vaardigheden en nieuwe mogelijkheden om adequaat om te gaan met opgekropte emoties zorgt voor een dalende agressie.

De tweede- en derdelijnszorg toont eveneens grote interesse. Vernieuwend ook omdat dit thema als een grote nood wordt ervaren in scholen en op plekken waar kinderen en jongeren verblijven.

 

 

DOEL PROJECT:

  • Nieuwe mogelijkheden en alternatieven aanreiken om adequaat om te gaan met opgekropte emoties, ongenoegen, frustraties.

  • Dalende agressie (bijvoorbeeld op de speelplaats) en verhogen van emotioneel welbevinden

  • Competenties en vaardigheden versterken (via workshops, lezingen, vorming) van leerkrachten, begeleiders en ouders in het omgaan met extreme gevoelens en daarbij horende gedragsuitingen om zo probleemgedrag te voorkomen.

  • Preventie: een effect hebben op de ellenlange wachtlijsten in de tweedelijnszorg.

  • In plaats van stoornisdenken, mild en bewust leren kijken en luisteren naar kinderen en jongeren


GESTEUND DOOR WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
  • Wanneer door een emotioneel belastende situatie het emotioneel welbevinden ontbreekt zal dit het cognitief functioneren blokkeren en kan het kind zijn schoolse taken niet optimaal vervullen. Zoals in het boek Scheiden in meervoud, treffend geformuleerd wordt “Leerkrachten zijn gebaat bij het besef dat een verstandig kinderhoofd maar optimaal kan functioneren mits een vreugdevol kinderhart” en “vervolgens is het belangrijk om binnen de schoolmuren naast cognitief remediëren om schoolachterstand weg te werken ook oog te hebben voor emotioneel remediëren” (Pasteels, et al., pp 324, 2013).

     

  • Brene Brown schrijft in haar boek De kracht van kwetsbaarheid dat onderzoek uitwijst dat het niet praten over een emotionele pijn in sommige gevallen schadelijker kan zijn dan de gebeurtenis op zich. Het uiten en taal geven op zich van iets moeilijks, zorgt al dat het begint te verschrompelen (Brown, 2013)

     

  • Uit suicide onderzoek blijkt dat het aanleren van de vaardigheid om met eigen emoties om te gaan de identiteits- en emotionele ontwikkeling, alsook het emotioneel welbevinden van kinderen en jongeren, constructief beïnvloedt (met Toye & vande Gucht,z.j.).

     

     

  • Uit ervaring en onderzoek (van den Broek, Slagboom, & Schoot, 2011) blijkt eveneens dat het non-verbale karakter van de interventie (emotionele remediëring) de weerstand verlaagt waardoor kinderen gestimuleerd worden tot exploratie en exposure van hun gevoelswereld.

     

    PREVENTIEPROJECT ‘EMOTIONELE REMEDIËRING’ EN WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK

  • Dit preventieproject wordt wetenschappelijk onderzocht aan de faculteit psychologische en pedagogische Wetenschappen UGent.

  • Vakgroep: Orthopedagogiek.

  • Academiejaar: 2016-2017

  • Promotor: Prof. Dr. Geert Van Hove

  • Geassocieerde masterproef: Lisa De Palmenaer en Lut Celie

  • Titel: gevoelsplekken maken: methode voor emotionele remediëring. Een actieonderzoek.


BUDGET:

 



Bozenplek: met bozenboom, boksbal, bozenmuur, buiten bozendoos....    
 



De bozenmuur

 
        
Troostplek of verdrietplek    

 

Een verdrietbrief van een kind in de verdrietboom    
 

de vuurput waarin gedachtes, kwaadheid en/of angsten worden verbrand    
 

de treurwilg op de troostplek vol symbolen van kinderen en jongeren